WYWIAD TYGODNIA: JAN ROKITA
Posted 3 April, 2006
Jan Rokita: Z obozem Marcinkiewicza dogadalibysmy sie.
Z Janem Rokita, liderem Platformy Obywatelskiej, rozmawiaja Katarzyna Nowicka i Marcin Dzierzanowski
Kiedy beda wybory parlamentarne?
Teraz nie wchodza one w gre.
Boicie sie, ze znowu przegracie, a kolejnej kleski Platforma juz nie przezyje?
Wrecz przeciwnie. Dla obecnych rzadow Prawa i Sprawiedliwosci Platforma Obywatelska pozostaje jedyna alternatywa. Perspektywa przejecia przez nas wladzy jest nieuchronna.
Kiedy?
Mysle, ze niezbyt szybko. Na pewno nie w maju.
Jesienia?
Raczej nie. Moim zdaniem, najpewniej w przyszlym roku, a byc moze jeszcze pozniej. Nasza zgoda na wybory w tej chwili bylaby nieodpowiedzialnoscia. Nie przynioslyby one niczego dobrego ani dla Polski, ani dla Platformy. Niby czemu mamy przykladac do nich reke?
Bo, jak twierdzicie, Prawo i Sprawiedliwosc zle rzadzi Polska.
Tyle ze wybory w tej chwili niczego nie zmienia. Przyniosa ten sam pat, z jakim mamy do czynienia obecnie. Wystarczy spojrzec na sondaze. Przeciez od wyborow nic sie wlasciwie nie zmienilo.
Rozumiemy, ze dla Pana wybory beda mialy sens, gdy PiS bedzie mial dwa razy mniejsze poparcie niz PO.
Na przyklad.
Tyle ze wtedy nie zgodzi sie na nie Jaroslaw Kaczynski!
Niekoniecznie. To bystry czlowiek. W ostatnim wywiadzie dla „Newsweeka” sam przyznaje, ze za kilka miesiecy poparcie dla jego partii moze spasc do 15 proc. Moim zdaniem, moze byc jeszcze gorzej. Jesli bedzie trwac w uscisku z Lepperem, za cztery lata moze zapomniec nawet o tych 15 procentach. Przy obecnym stylu rzadzenia final bedzie identyczny, jak z AWS. Zero.
AWS i SLD pokazaly jednak, ze partie, ktore traca w sondazach, nie oddaja wladzy.
Bardzo mozliwe, ze tym razem bedzie inaczej. Prosze pamietac, ze Kaczynscy sa bracmi, w dodatku blizniakami.
Co z tego?
Doswiadczenie pokazuje, ze dla nich glownym punktem odniesienia jest prezydentura Lecha. Wszystko inne ma znaczenie drugorzedne. Tymczasem kleska rzadow Jaroslawa oznacza, ze jego brat nie ma szans na reelekcje w 2010 r. Dlatego jestem pewien, ze w imie prezydentury, PiS moze chetnie oddac wladze nawet w bardzo dla siebie niekorzystnych okolicznosciach.
Przeciez to dopiero obnizy im notowania.
Nie musi. Oglosza, ze sa ofiara ukladu. ze probowali. Chcieli zmian. Ale wszechogarniajacy uklad okazal sie silniejszy. I ze jedynym straznikiem odnowy moralnej jest Lech Kaczynski... Taka strategia pieknej, chwalebnej kleski, jaka kiedys zastosowal Jan Olszewski. Tyle ze oni probuja to zrobic lepiej.
Ma Pan dowody?
Obserwuje sytuacje. Kazda normalna wladza ma jakis plan, ktory chce zrealizowac. W tym celu identyfikuje wszystkie bariery, jakie jej w realizacji tego planu przeszkadzaja, a nastepnie probuje je zlikwidowac.
PiS te bariery wskazuje.
Tyle ze polityka polega na ich burzeniu, najlepiej dyskretnym, bez niepotrzebnego halasu. Tymczasem Kaczynscy uprawiaja antypolityke. W miejscu, gdzie nie ma barier, wznosza potezne barykady. Nastepnie staja przed nimi i na cala Polske, a czasem i na pol Europy, krzycza: „Patrzcie, jakie mury! Nie do pokonania”. PiS to klasyczna partia protestu, ktora uwaza, ze jak przestanie protestowac, straci poparcie. W zwiazku z tym, gdy ma wladze, nie wie, co ma robic. Podobnie jak Lech Walesa, ktory jako prezydent chcial organizowac marsz na Belweder.
Przeciez Jaroslaw Kaczynski nie zorganizuje protestu przeciwko swemu bratu!
Ale moze na przyklad stanac na czele manifestacji przeciwko Kazimierzowi Marcinkiewiczowi. Ktory w koncu ani mu brat, ani swat.
Kilka dni temu lider PiS zapewnial, ze do zmiany premiera nie dojdzie.
No, wlasnie. Lider partii rzadzacej organizujacy konferencje prasowa tylko po to, by oglosic, ze nie chce obalac swego premiera! Kuriozum!
Kaczynski ustosunkowal sie tylko do propozycji Andrzeja Leppera, ktory domagal sie zmiany szefa rzadu.
Zgoda. Ale przeciez widac golym okiem, ze Jaroslaw traktuje premiera z lekcewazeniem. Graniczacym z niechecia.
Rozumiemy, ze probuje Pan wbic klin miedzy prezesa PiS a premiera. Tyle ze Marcinkiewicz jest wobec szefa swojej partii stuprocentowo lojalny.
Przestanie byc, gdy Kaczynski zazada od niego dymisji.
Zazada?
Nie mozna tego wykluczyc.
Chce Pan rozbijac Jaroslawowi Kaczynskiemu partie?!
Nic z tych rzeczy. Doswiadczenie uczy, ze takie dzialania nie sa efektywne. PiS probowal rozbic Platforme i poniosl kompletna kleske. Tak wiec zadnej dywersji prowadzic nie zamierzam. Nie wykluczam jednak, ze w przyszlosci Prawo i Sprawiedliwosc sie podzieli.
Jak?
Jesli uwaznie sie przyjrzec stosunkowi braci do grupy wywodzacej sie z dawnego ZChN i SKL, to potencjalna linia podzialu rysuje sie sama. Co wiecej, w ostatnich miesiacach grupa ta zyskala swojego naturalnego lidera w postaci popularnego Marcinkiewicza.
To ciekawie brzmi, tyle ze nie widac symptomow tego podzialu.
Widac, i to coraz wyrazniej. Kompletnie zmarginalizowany Kazimierz Ujazdowski, formalnie przeciez wiceszef partii. Ewidentnie niezyczliwy stosunek lidera PiS do Marcinkiewicza. Plus historia odejscia z partii Wieslawa Walendziaka oraz konflikt o ministra skarbu Andrzeja Mikosza. Wszystkie te fakty ukladaja sie w calosc.
Czyli scenariusz wiekszego chaosu. Chyba nie o to Panu chodzi.
Ewentualny podzial Prawa i Sprawiedliwosci wcale nie musi oznaczac wiekszego chaosu. Prof. Jadwiga Staniszkis uwaza wrecz, ze dopoki PiS sie nie rozpadnie, w Polsce nie bedzie stabilnych rzadow.
Rozumiemy, ze z ktoras z tych polowek moglibyscie sie dogadac.
Dla Platformy dogadanie sie z obozem Marcinkiewicza, a potem wspolrzadzenie nie byloby zadnym klopotem.
Jesli jednak PiS sie nie rozpadnie?
Najlepszym rozwiazaniem wydaja sie samodzielne rzady Platformy po wyborach.
A jesli okaza sie niemozliwe?
W przyszlosci nie wykluczalbym nawet koalicji z PiS. Sa przeciez w Polsce miejsca, gdzie nasze obie partie rzadza i calkiem niezle sobie radza. Pomorze, Malopolska, Wroclaw... Te wszystkie miejsca maja jednak jedna wspolna ceche: PO wyprzedzila tam w wyborach PiS i jest sila dominujaca. W roli slabszego partnera PiS-owcy sie na ogol sprawdzaja. Kto wie, czy gdyby wybory parlamentarne wygrala Platforma, nie mielibysmy dzis zupelnie przyzwoitego rzadu koalicyjnego.
Czyli koalicja PO-PiS po nastepnych wyborach?
Nawet Jaroslaw Kaczynski w jednym z ostatnich wywiadow nie wyklucza takiej mozliwosci. Wszystko jest mozliwe. Na przyklad za rok, gdyby w wyniku kryzysu budzetowego odbyly sie przyspieszone wybory.
A koalicja z postkomunistami?
Problem czysto teoretyczny. SLD to formacja schodzaca. Oni juz sie raczej nie odrodza.
W 1989 roku tez tak wszyscy mysleli...
Postkomunistyczna lewica to w polskich warunkach formacja nieco sztuczna. Stanowi dziwna synteze dwoch nurtow, dla ktorych w Polsce nie ma silnego zaplecza spolecznego. Pierwszy to nurt postpezetpeerowski, gromadzacy ludzi teskniacych za PRL. On sie biologicznie konczy. Juz teraz jest slaby, a z roku na rok bedzie jeszcze slabszy.
A drugi nurt?
Lewacki, gromadzacy radykalne feministki, aktywistow gejowskich i antyklerykalow. Ciagle bardzo slaby, a wszystko wskazuje na to, ze w Polsce bez wiekszej przyszlosci. Po smierci Jana Pawla II procesy laicyzacji zostaly u nas bardzo przyhamowane. W dajacej sie przewidziec przyszlosci, partia opierajaca sie na entuzjastach aborcji i malzenstw homoseksualnych nie przekroczy pieciu procent.
Prosze nie zapominac, ze w 2001 r. SLD dostalo 40 proc. glosow!
Ale przeciez nie dzieki feministkom! Tamten sukces byl efektem pozyskania elektoratu socjalnego, ktory teraz odszedl do PiS. Okazalo sie, ze wiekszosc dawnych wyborcow lewicy nie jest przywiazana do zadnej ideologii. To ludzie szukajacy radykalnej obietnicy socjalnej. Wczoraj byli z Millerem, dzis sa z Kaczynskimi. Jutro moga byc z Lepperem.
Lub wrocic do SLD.
Bez zartow. Do tego potrzebni sa przywodcy z charyzma, a takich, po odejsciu Oleksego, Millera i Kwasniewskiego, na lewicy nie ma. Miller bredzacy o ludziach szukajacych na smietniku jedzenia irytowal, ale dla niektorych mogl byc wiarygodny. Olejniczak jest mily, ale bez wiarygodnosci u „socjalnego” wyborcy. Liberal...
Czy na majowym kongresie Platformy Obywatelskiej bedzie Pan kandydowal na szefa partii?
Zdecyduje pod koniec kwietnia.
Ale rozwaza Pan taka mozliwosc?
Rozwazam. To poniekad kwestia ambicji. Przewodniczenie Platformie jest dzis funkcja niemal panstwowa. To funkcja lidera opozycji.
Coraz bardziej ostrej. Naprawde, uwaza Pan, ze rzady PiS to zagrozenie dla demokracji?
Nigdy tego nie mowilem. Przeciwnie. Gdy slysze o totalitaryzmie braci Kaczynskich, usmiecham sie z dystansem. Bo taka przesadnie radykalna krytyka przestaje byc wiarygodna, a w konsekwencji odwraca uwage od rzeczywistych zagrozen.
Jakich?
Takich, ze PiS staje sie partia neoeseldowska. Szuka slabych instytucji panstwowych i je pozera. Przeciez nowa szefowa Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji Elzbieta Kruk to Danuta Waniek a rebours. Roznica polega na tym, ze SLD umialo zawlaszczac panstwo bez formalnego naruszania prawa. PiS przy okazji lamie konstytucje. Zreszta, to wszystko nawet mnie specjalnie nie dziwi. To, co robi dzis Jaroslaw Kaczynski, wlasciwie robil zawsze. Problem w tym, ze wszyscy sie nabrali, ze on sie zmienil.
Przeciez to Pan mowil przed wyborami, ze to wybitny polityk, z ktorym bedzie Pan zmienial Polske.
Bo ja sie nabralem najbardziej. Pamietam nasza pierwsza powazna rozmowe po kilku latach przerwy. Takie nasze przypadkowe pojednanie. Na poczatku poprzedniej kadencji, szukajac kogos, wpadlem do sejmowej restauracji. Niechcacy wszedlem na jakies spotkanie oplatkowe PiS. Jaroslaw Kaczynski podszedl do mnie i mowi: „Janek, ja wiem, ze w 1993 r. to ty nas przesladowales. To ty podcinales nam te hamulce w samochodach. Ale ja ci to wybaczam”.
Co Pan na to?
Usmialem sie zyczliwie. Pomyslalem: Jaroslaw wreszcie sie zmienil. Nabral dystansu, zartuje sobie ze swych dawnych obsesji. Dobry znak.
Moze to byl zart!
Problem w tym, ze nie... Dopiero teraz, po latach, zrozumialem, ze niepotrzebnie sie wtedy z tego smialem. Bo on to wszystko mowil smiertelnie powaznie.
zrodlo: zycie Warszwy
Pages Related To News And Weather In This MasterPage
The Polish News Roundup |
News And Opinion Journal |
European News Review |
Poland Weather |
About Weather In Poland |
Poland Weather |
Free News By Email |
Poland News Services And How To Get Polish News In English. |
Free English Polish News Services |
About Polish Weather In February |
Poland News And Weather |
Add Polish News To Your Web Site |
Post An Article |
News Submission Guidelines |
Article Contributor |
Call For Papers |
Post And Comment |
Add Pictures - Comments - Information |
